Περιγραφή 

O μικρός οικισμός Πνακά ή Πινακά βρίσκεται στην βόρεια πλευρά της Σάμου, σε μία πανέμορφη περιοχή, καταπράσινη, με σχεδόν τροπική βλάστηση και εξαιρετική θέα στον Κάμπο Βουρλιωτών και τον Προφήτη Ηλία (Κάστρο Σουβάλα).  Η παράδοση λέει πως στη Πνακά χόρευαν νεράιδες τις νύχτες.

Η πηγή που υπάρχει εκεί, αναβλύζει άφθονο, πεντακάθαρο και δροσερό νερό όλο το έτος, ενώ παλιότερα, εκτός από την περιοχή, ύδρευε και τον οικισμό «Αυλάκια«, μεταφέροντας το νερό με αυλάκια, απ’ όπου προήλθε και το όνομά του.

Στην ανατολική πλευρά της μικρής «πλατείας» του οικισμού υπάρχει το μικρό ξωκκλήσι των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (γιορτάζει στις 21 Μαΐου) το οποίο χρονολογείτε πιθανόν από τα μέσα του 19ου αιώνα, ενώ στην δυτική πλευρά της μικρής «πλατείας» τοποθετείτε, ίσος το πρώτο ελαιοτριβείο της περιοχής και ένα από τα παλαιότερα του νησιού, το οποίο κατά το τέλος του 20ου αιώνα μετατράπηκε σε εστιατόριο και έκλεισε το 2017.

Δίπλα από την πηγή και το κτίσμα του ελαιοτριβείου, σώζεται το παλιό μονοπάτι που οδηγούσε νότια στο χωριό Βουρλιώτες, ενώ βόρεια κατηφόριζε στο οικισμό Παλαιοχώρι και στον Κάμπο Βουρλιωτών.

Τα σκαλοπάτια δεξιά της πηγή, οδηγούν στο μικρό ξωκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου (γιορτάζει στις 29 Αυγούστου) το οποίο ήταν μετόχι της Μονής Βροντά, όπως αναφέρεται στο Σιγίλλιο τού Πατριάρχη Κυρίλλου τού 1745, που επικύρωνε άλλο προηγούμενο. Δίπλα του στέκει ερειπωμένο το μονόκλιτο ναϊδιο τού Αποστόλου Θωμά που αναφέρεται επίσης στο Σιγίλλιο τού 1745.

Επάνω
  • Ιστορική αναδρομή

Η ευρύτερη περιφέρεια της Πνακάς, γνώρισε έντονη οικιστική δραστηριότητα, από την παλαιοχριστιανική, μεσοβυζαντινή περίοδο και μέχρι την ερήμωση της Σάμου (15ος αιώνας). Ο ρόλος του οικισμού Πνακά ήταν πολύ σημαντικός, αφού διέθετε νερό, ελέγχο της περιοχής και κάλυψη από τις αραβικές, πειρατικές και άλλες επιδρομές, και σχετίζονταν με άλλους οικισμούς και  Κάστρα της περιοχής, όπως το Κάστρο τού Προφήτη Ηλία (Σουβάλα – Σβάλα, ανατολικά τού Κάμπου Βουρλιωτών), κάστρο (οικισμός) τού Λαζάρου (νότια τών Βουρλιωτών και τού Κάμπου), τής Λουλούδας (νοτιοανατολικά τού Κάμπου και ανατολικά τού Λαζάρου).

Με την επανακατοίκηση του νησιού,  κατά τα μέσα του 16ου αιώνα, επέστρεψαν και εγκαταστάθηκαν και πάλι στην ευρύτερη περιοχή της Πνακά και του Κάμπου Βουρλιωτών, οι Σαμιώτες (Χιοσάμιοι) που είχαν φύγει με την ερήμωση του νησιού κατά τα μέσα του 15ου αιώνα και είχαν εγκατασταθεί στην Χίο, αλλά και αρκετοί Χιώτες που τους ακολούθησαν προκειμένου να εγκατασταθούν στο ιδιαίτερα ασφαλές καθεστώς για τους Έλληνες και Χριστιανούς που προσέφερε το νησί της Σάμου, κάτω από την εξουσία του Τούρκου Ναυάρχου Κιλίτζ Αλή Πασάς.

Την έντονη οικιστική δραστηριότητα του οικισμού μαρτυρούν και οι αρκετοί ναίσκοι, όπως του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και ο ερειπωμένος του Αποστόλου Θωμά που κτίστηκαν πιθανόν κατά τα τέλη του 17ου αιώνα, καθώς και των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης ο οποίος χρονολογείτε πιθανόν από τα μέσα του 19ου αιώνα.

Σήμερα ο οικισμός της Πνακά έχει ερημώσει χωρίς κανέναν μόνιμο κάτοικο (σύμφωνα με την απογραφή του 2011) και αριθμεί πολύ λίγα σπίτια τα οποία αποτελούν κυρίως εξοχικές και αγροτικές κατοικίες.

Επάνω
  • Όνομα

Οι συγγραφείς και Λαογράφοι της Σάμου Νικόλαος Ζαφειρίου, Νικόλαος Δημητρίου και Μενεκράτης Ζαφειρίου, υποστηρίζουν στα βιβλία τους ότι η περιοχή πήρε το όνομα της, από το εκκλησάκι που υπάρχει, εις μνήμην της αποτομής της τίμιας κεφαλής του Ιωάννου του Πρόδρομου που στις εικόνες παριστάνεται το κεφάλι του «επί πίνακι».  Οι χωρικοί ακούγοντας κατά την ετήσια εορτή (29 Αυγούστου) την φράση του ευαγγελίου «δως εξ αυτή επί πίνακι την κεφαλήν Ιωάννου του Βαπτιστού», παρερμήνευσαν την λέξη «πίνακη» και έτσι ονομάστηκε η περιοχή «Πνακά ή Πινακά». Την άποψη αυτή, για την προέλευση του ονόματος, υποστηρίζουν.

Μία άλλη πιθανή εκδοχή του ονόματος της περιοχής είναι ότι προέρχεται από το επίθετο ή παρωνύμιο «Πνακάς»,  ο οποίος πιθανόν να ήταν μεγαλοκτηματίας της περιοχή, κατοικούσε εκεί και πήρε το όνομά του η περιοχή.

  • Video


  • Tips

  • Καλό θα ήταν να έχετε αδιάβροχα ορειβατικά παπούτσια και στεγνά ρούχα στο σακίδιο σας, για κάθε ενδεχόμενο.
  • Στην επιστροφή πιείτε ένα καφέ ή ένα κρασί στις γραφικές ταβέρνες του χωριού Άμπελος, για να συνθέσετε όλες τις εικόνες της όμορφης εμπειρίας σας.
  • Η καλύτερη εποχή για να επισκεφθείτε τους καταρράκτες είναι την Άνοιξη που έχει πλούσια βλάστηση και πολύ νερό.
Κλείσιμο

Σεβαστείτε το φυσικό περιβάλλον, μην πετάτε σκουπίδια.

 

  • Πρόσβαση

  • Αρχικά κατευθύνεστε προς το χωριό Άμπελος και όταν φτάσετε έως εκεί, προς το parking του χωριού (δίπλα στο Δημοτικό σχολείο). 200 μέτρα πριν το parking, πάνω στον αμαξιτό δρόμο, υπάρχει πινακίδα με ζωγραφισμένο τον καταρράκτη, απ’ όπου ξεκινάει το μονοπάτι. Η διαδρομή είναι περίπου 1,5 km και χρειάζεστε μίση ώρα πεζοπορίας.
  • Περιορισμοί

  • Όχι φωτιές 
  • Απαγορεύεται το camping
  • Μαζέψτε τα απορρίμματά  σας όταν φύγετε

  • Είσοδος

  • Ελεύθερη, δημόσιος χώρος
Επάνω

Διεύθυνση

Η Διεύθυνσή μας:

Πνακά Βουρλιώτες Σάμου Τ.Κ. 83100

GPS:

37.79175464792, 26.84912366301

Τηλέφωνο:

-

E-mail:

-

Ιστός:

-

Σχεδιάστε τη διαδρομή μου

Αφήστε μια κριτική

αξιολόγηση
Δημοσίευση...
Η Βαθμολογία σας έχει σταλεί επιτυχώς
Παρακαλούμε συμπληρώστε όλα τα πεδία